|
Teatr | Scena Ot'farta | Instalacje | Film | Muzyka | Warsztaty | Taniec | Cyrk |
| Rabin Maharal i Golem Rabin Maharal i Golem to plenerowe widowisko nawiązujące do legendy o ożywionym glinianym fantomie i jego twórcy. Bohaterami są: Juda Loew ben Bazalel znany jako Maharal z Pragi, który w latach 1586-88 i 1592-94 pełnił funkcję rabina Poznania i sam Golem. W spektaklu wykorzystane zostały zarówno działania aktorskie żywego planu jak i nadnaturalnej wielkości mechaniczne kukły; efekty pirotechniczne oraz projekcje multimedialne. Z wypowiedzi zespołu: Przedstawienie opowiada kolejną wersję legendy praskiego Golema, dla naszych potrzeb wymyśloną przez Macieja Rembarza. Prezentując ją z premedytacją mieszamy sacrum i profanum, zmyślenie i fakty, historię z legendami o poznańskich rabinach i anegdotami z miejskich kronik, tragedię z farsą, odległą przeszłość z teraźniejszością, ludzką ułomność z porywami wielkości. Najważniejszym jej wątkiem jest zderzenie słów prawda i śmierć, obu zawartych w hebrajskim wyrazie emet. Prawda w legendzie o Golemie jest źródłem życia, choć być może jest to źródło trujące, gdyż tak chcą i Bóg i Szatan. Spektakl dzieje się tu i teraz. Podkreśla to manifestując współczesną ekspresję ludzką i nowoczesną technologię; lekceważąc historyczny kostium i folklor, stylizacje językowe, wyobrażenia (centaur w roli Jeźdźca Apokalipsy, Anioł Śmierci bardziej przypominający fantazję na temat maszyny wojennej niż renesansowe wyobrażenia).Przedstawienie stara się jednak zachować wiarygodność w odniesieniu do bohaterów opowieści, wydarzeń historycznych i – traktowanych też jak fakty z dziejów – legend. Dlatego przypominamy tu niektóre postaci i fakty związane ze spektaklową narracją. Z materiałów zespołu: Juda Loew ben Bazalel, znany jako Maharal, urodził się w Poznaniu w 1525 roku, w rodzinie słynnej we wspólnocie żydowskiej z kilku pokoleń rabinów i uczonych. Jest uważany za jednego z największych znawców Talmudu, filozofii żydowskiej i mistyki. Przydomek Maharal – MaHaRaL – jest akronimem wyrażenia Moreinu ha-Rav Loew – Nasz Nauczyciel Rabbi Loew. Od 1553 roku pełnił funkcję rabina krajowego Moraw. W 1588 roku został rabinem Pragi, gdzie założył akademię talmudyczną i nauczał w istniejącej do dziś synagodze Staronowej. W 1592 roku z cesarzem Rudolfem II rozmawiał o kabale, mistycyzmie żydowskim i alchemii. W tym samym roku wrócił do Poznania, gdzie wybrano go naczelnym rabinem miejscowej gminy żydowskiej. Tu napisał swoje najbardziej znane dzieła. Z pobytem Maharala w Poznaniu wiąże się też legenda o tym, jak z rąk Anioła Śmierci (który jest jednym z wcieleń Szatana) wykradł i zniszczył listę osób skazanych na rychłą zagładę. Pod koniec życia Juda Loew ben Bazalel wrócił do Pragi, gdzie zmarł w 1609 roku. Jego grób na praskim cmentarzu żydowskim do dziś otaczany jest czcią współwyznawców; jego traktaty są wciąż wydawane i czytane. Osoba Maharala związana jest z legendarną postacią Golema, glinianego fantomu, który rabin, wykorzystując mistyczną, magiczną i ezoteryczną wiedzę, miał ożywić przez włożenie w jego usta zwitka papieru z napisem emet – prawda. Słowo golem – surowy materiał, kokon; także – dureń, głupek – w żydowskim folklorze oznacza stworzenie powstałe z martwej materii. Praski Golem został stworzony przez Judę Loewa ben Bazalela – Maharala w celu obrony Żydów przed atakami ze strony gojów i nazwany imieniem Yossel. Ulepiony z gliny (jak biblijny Adam) został ożywiony słowem emet – prawda, włożonym mu w usta w toku magicznego rytuału. Według jednego z podań twórca Golema miał go później unicestwić karmiąc go powtórnie zwitkiem papieru, z którego usunął samogłoskę alef otrzymując słowo met – śmierć. Jednak – zgodnie z kabalistycznymi teoriami – dusza Golema może wędrować do innych ciał. Stąd – przez wieki – Golem Yossel odradza się ciągle. Raczak przywołuje na opustoszały plac w Starej Rzeźni Maharala i jego rodzinę, cesarza Rudolfa zafascynowanego kabałą i lękającego się kruków, które wieszczą mu śmierć, alchemików toczących uczone dysputy nad naturą świata i nieśmiertelnością, a także żydów i katolików, których losy splatają się w mieście wokół sporów, przesądów, otwartych konfliktów i wspólnych interesów. Wśród nich krążą duchy, zjawy, anioły, a także wielkie machiny. Dopełniają się chrześcijańskie i żydowskie rytuały i obrzędy naznaczone szokującymi czasem obyczajami. Rozkłada się przez nami baśniowy wachlarz, w którym odbijają się losy świata: te sprzed lat, te po latach, i te całkiem współczesne. Bohaterami historii stajemy się bowiem my sami. Raczak wpisuje nas w Stary i Nowy Testament: stworzonych do życia i skazanych na śmierć. Jesteśmy tylko golemami? /…/ Raczak od dawna prowadzi swój teatralny "spór z Panem Bogiem". Wraca w nim pojęcie prawdy, której dochodzimy, o którą wadzimy się i walczymy, bo nie chcemy przyjąć, że jest nam dana. Wraca też śmierć: tu umiera golem, umiera cesarz, umiera i Maharlal - jego bezwładne ciało spoczywa obok bezwładnego ciała żony, przywołując obraz tysięcy ciał składanych w ten sposób jedno na drugim, jedno na drugim, jedno na drugim. Tak, to stara historia. Dzięki Bogu ktoś wciąż chce ją opowiadać.” Ewa Obrębowska-Piasecka, Głos Wielkopolski, 26.06.2009 Scenariusz i reżyseria - Lech Raczak Scenografia i obiekty plastyczne - Piotr Tetlak Grafika i projekcje video - Jakub Psuja Kostiumy - Ewa Tetlak Muzyka - Katarzyna Klebba i Paweł Paluch Występują: Daria Anfelli, Lena Piękniewska, Tadeusz Ratuszniak, Paweł Stachowczyk, Leszek Wołczyk, Robert Zawadzki; zespół Teatru CST – Wojciech Kadłubiec, Tomasz Majorek, Łukasz Matuszek, Bogusław Słupczyński Przedstawienie wyprodukowane dzięki dotacji Władz Miasta Poznania Produkcja Centrum Kultury Zamek w Poznaniu Współprodukcja Fundacja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Malta. |
Spektakl w dniu: 2010.07.04 kategoria: Teatr WYKONAWCA: Asocjacja 2006 powrót |